Listy. Niech każdy odkrywa Kraków po swojemu

Uważam, że nie można określać kryteriów , które następnie należy spełniać, by stać się krakusem. Niech każdy odkrywa Kraków po swojemu - publikujemy kolejne głosy w dyskusji o tożsamości mieszkańców miasta.

Listy. Niech każdy odkrywa Kraków po swojemu

Po przeczytaniu artykułów i listów nadesłanych przez Czytelników odnoszę wrażenie, że dość płytko starzy i nowi krakowianie zanurkowali, by odnaleźć odpowiedź na pytanie: "Co to znaczy być krakusem?".

Nie można, moim zdaniem, sprowadzić dyskusji do tego, czy krakus pije kawę na Kazimierzu, czy koło Rynku, czy mieszka w kamienicy na Starym Mieście, a może w nowym domu na przedmieściach. Nie licytujmy się na liczbę portretów członków naszych krakowskich rodzin, nie chwalmy się, jak wiele pokoleń studiowało na UJ i ile kamienic nasza rodzina posiada. To jest pozbawione sensu. Bardzo dobrze, że ktoś wypunktował wybitne krakowskie osobistości urodzone poza miastem, zazwyczaj w małych miejscowościach. To pokazuje, jak bardzo należy unikać szkodliwego zamknięcia. Ile Kraków by stracił, gdyby nie mogli zaistnieć tu przybysze z innych miast bez portretów, herbów, pamiątek i dumnych opowieści!

Oczywiście, nie mam nic do tych, którzy skupiają się na poszukiwaniu oznak bycia "prawdziwym" mieszkańcem tego miasta. Należałoby to jednak traktować jako dodatek do dyskusji, a nie jej główny nurt.

W moim przekonaniu decydujące jest własne przekonanie o tym, jak bardzo my sami czujemy się związani z Krakowem. Jestem pewny, że żadne drugie miasto w Polsce nie ma mieszkańców tak wiernych swojej małej ojczyźnie.

Uważam, że nie można określać kryteriów , które następnie należy spełniać, by stać się krakusem. Niech każdy odkrywa Kraków po swojemu.

Paweł du Vall

student prawa, przewodnik po Krakowie

Listy. Nowi i starzy mieszczanie

Właściwie, jaki naprawdę jest nasz Kraków? Czy z perspektywy Amsterdamu i Barcelony jest wciąż atrakcyjny? Czy Kraków to rzeczywiście już miasto otwarte i tolerancyjne, czy ciągle zamknięte i zapyziałe? Kraków, podobnie jak inne europejskie metropolie, ma niejedno oblicze. Z jednej strony gwarny, międzynarodowy tłum Szewskiej. Z drugiej równie głośny, ale jakże inny tłum Bieńczyc. To samo miasto, a ma się wrażenie, że dzieli je nie półgodzinna podróż tramwajem, a kilka stref czasowych. Dla porównania Amsterdam ma również kosmopolityczny Kalverstraat i dzielnicę problemów Zuid-Oost. Podkreślmy jednak, że skala rozbieżności w postrzeganiu miasta nie jest tak kolosalna jak w przypadku centralnych i peryferyjnych dzielnic Krakowa. Posługiwanie się zatem silną generalizacją w kontekście Krakowa może prowadzić do wypatrzenia wniosków z naszej dyskusji.

Chcemy być postrzegani jako europejska metropolia, bujny ogród europejskich wartości, matecznik polskości i mamy do tego prawo jak żadne inne polskie miasto. W zjednoczonej Europie (przeciw której był co piąty krakowianin w referendum akcesyjnym) pojawia się dla miasta nowa historyczna szansa skoku cywilizacyjnego. Za sprawą funduszy unijnych Kraków się zmienia (komunikacja miejska, infrastruktura drogowa, szkolnictwo). Patrząc na spektakularne (celowo używam tego słowa) dokonania Krakowa (szybki tramwaj, centra outsourcingowe, opera, w niedługiej przyszłości centrum kongresowe, dwie piękne areny piłkarskie), można odnieść wrażenie, że Kraków można zestawiać na równi z Barceloną, Mediolanem czy Monachium. Zachowajmy jednak trochę rozsądku w tym szumie informacyjnym i spójrzmy na miasto systemowo, a nie poprzez medialne newsy. Dlaczego niezależnie od ogromnego potencjału i zmian ostatniej dekady Kraków jest prowincjonalny:

* Biznes. W Krakowie nie ma międzynarodowego biznesu z prawdziwego zdarzenia. Bo centra outsourcingowe mimo ogromnego znaczenia dla gospodarki regionu nie mogą być postrzegane jako koło zamachowe przeobrażeń. W naszym mieście nie powstała i długo nie powstanie dzielnica biznesowa (nie paryskie La Defense, bo to inna skala, ale praski Pankrac czy wileński (!) Snipiskes). Międzynarodowe korporacje potrzebują nowoczesnej infrastruktury biznesowej. Budowa wysokościowców w Krakowie to nie odpowiedź na nasze prowincjonalne kompleksy, ale konieczność.

* Internacjonalizacja społeczeństwa. W Krakowie wg danych Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych funkcjonują tylko dwie międzynarodowe szkoły podstawowe. W urzędach nie sposób załatwić sprawy po angielsku (napisy wyłącznie po polsku, znajomość języków wśród urzędników pozostawia dużo do życzenia). Innymi słowy w Krakowie łatwo zamówić obiad w języku angielskim, ale rejestracja samochodu przez obcokrajowca graniczy z cudem. Jeżeli miasto nie wypracuje systemowych rozwiązań ułatwiających życie ekspatom, to slogany o otwartości Krakowa na odmienność można włożyć między bajki.

* Komunikacja miejska. Kraków jest miejscem trudnym do życia również dla przyjezdnych rodaków. W komunikacji miejskiej ciekłokrystaliczne ekrany służą do wyświetlania reklam, a nie do informowania podróżnych. W wielu autobusach zniknęły tablice z przebiegiem linii. Strona MPK jest jedynie po polsku.

* Krakowskie Centrum Komunikacyjne. Chaos. Magistrat obarcza winą PKP, kolejarze winią urzędników, a na dworcu będącym wizytówką miasta wciąż gubią się turyści, jest brudno, a niepełnosprawni nie mogą z niego korzystać. Najlepszym obrazem krakowskiej prowincji jest połączenie kolejowe do Balic. Pociągi bywają odwoływane, a podróżnym nie zapewnia się transportu zastępczego. W przewodniku Lonely Planet w części poświęconej naszemu miastu możemy przeczytać, że odradzane jest korzystanie z połączenia kolejowego na lotnisko. A magistrat wciąż chwali się, że jako jedyni w kraju mamy takie połączenie.

* Sport i zdrowie. Wydaje się, że Kraków został stworzony do poruszania się na rowerze: stosunkowo małe odległości, klimat (proszę porównać Kraków z "rowerowymi" Helsinkami). W naszym mieście ścieżki rowerowe tworzone są nie jako alternatywa dla samochodów, ale urzędniczy kontrargument (po co ten rwetes, przecież mamy ścieżki!).

Czy budowa dwóch stadionów piłkarskich w bezpośrednim sąsiedztwie nie jest marnotrawstwem publicznych pieniędzy? Za szacowane 450 mln, które będzie nas kosztować stadion Wisły, mogło powstać kilkaset (!) osiedlowych boisk piłkarskich. Skrajna niekompetencja pana Obtułowicza z niewyjaśnionych przyczyn jest ignorowana przez miasto. Czy to nie koronny argument przemawiający za "zapyziałością" Krakowa?

Przykłady pokazujące prowincjonalne brzemię Krakowa można jeszcze mnożyć. Miasto niezależnie od naszego wyobrażenia nie jest już stolicą polskiej kultury (Warszawa ma trzy razy więcej teatrów, powstają tam muzea kluczowe dla świadomości narodowej). Nie jesteśmy też potęgą gospodarczą w kraju (pod względem PKB per capita wyprzedza nas Warszawa i Poznań). Myli się ten, który myśli, że jesteśmy turystycznym pępkiem świata (w zestawieniu przygotowanym przez Euromonitor miast najczęściej odwiedzanych przez międzynarodowych turystów Kraków nie znalazł się w pierwszej setce, Praga była 25., Warszawa 59.). Dokąd zatem zmierzasz Krakowie prastary?

Sebastian Król

ekonomista, absolwent Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Od dziecka związany z Krakowem