Małopolska roku 2020: będziemy żyli dłużej

W 2020 r. w Małopolsce będziemy żyć dłużej niż dziś. Przybędzie osób starszych. Dzieci też będzie się rodzić coraz więcej, choć tylko do 2015 r. - wynika z prognozy demografów z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.

Kraków ze swoją strukturą wykształcenia oddziaływuje na procesy demograficzne w całej Małopolsce. Z jednej strony edukacja podnosi świadomość zdrowotną, a przez to wydłuża czas życia, z drugiej jednak opóźnia rodzicielstwo. Generalnie na tle innych województw Małopolska wypada nieźle - zarówno pod względem poziomu płodności, jak i długości życia - charakteryzuje wyniki badań prof. Jolanta Kurkiewicz, kierowniczka Zakładu Demografii Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Prof. Kurkiewicz zaznacza, że wysokie wskaźniki płodności Małopolska ma dzięki powiatom dawnego województwa nowosądeckiego.

Zgodnie z prognozą naukowców czas życia w Małopolsce w 2020 r. wydłuży się dla mężczyzn z 72,5 (2007 r.) do 75,3 lat, a dla kobiet z 80,7 do 82,3 lat. Wówczas osoby w wieku emerytalnym będą stanowiły 20 proc. ludności (obecnie 16 proc.).

- To wcale nie musi być negatywne zjawisko, oznacza przecież wydłużenie życia. Ważne, by osoby starsze były aktywne zawodowo - dodaje prof. Kurkiewicz.

Co władze myślą o starzejącej się populacji województwa? - Musimy się zastanowić, jak w naszej strategii rozwoju regionu uwzględnić potrzeby osób trzeciego wieku - zapowiada wicemarszałek Leszek Zegzda, zaznaczając, że Małopolska ma dobrze rozwiniętą sieć uzdrowisk, z lekarzami i dobrymi pielęgniarkami. W 2008 roku najwięcej osób powyżej 65. roku życia mieszkało w powiecie miechowskim, a potem w Krakowie. W tej grupie przeważały kobiety. Obecnie najwięcej jest Małopolan w wieku 25 lat. W 2020 roku najliczniejsza grupą będą 37-latkowie.

W przyszłości początkowo będzie nas w Małopolsce coraz więcej - to efekt płodności dwóch generacji - wyżu demograficznego z początku lat 80. oraz pokolenia, które na początku lat 90. inwestowało głównie w karierę, odkładając zakładanie rodziny na później. Na początku XXI wieku ta grupa zaczęła rekompensować sobie odłożone życie rodzinne. Najwyższy przyrost naturalny spodziewany jest w południowych powiatach województwa: w nowosądeckim, limanowskim i myślenickim. Najniższy w Krakowie, Tarnowie oraz w powiecie miechowskim.

Mieszkańców w Małopolsce będzie przybywać jednak tylko do 2018 r. - potem liczba ludności zacznie spadać. Tzw. współczynnik płodności (określa liczbę dzieci urodzonych przez jedną kobietę) w Małopolsce będzie wzrastał z 1,30 w 2010 do 1,43 w 2010 roku (w powiatach, gdzie liczba urodzeń jest najniższa) oraz z 1,68 do 1,70 w 2020 roku (w powiatach, gdzie rodzi się najwięcej dzieci).

Małopolanki będą coraz później rodzić dzieci. Socjologowie podkreślają, że od 2003 roku widać w całej Polsce nowy trend: spada natężenie urodzeń w grupie wiekowej 15-24 lata, wzrasta natomiast w grupie powyżej 30 lat.

Obecnie zaznacza się duża różnica między Krakowem a resztą Małopolski pod względem wieku kobiet rodzących dzieci. Krakowianki rodzą najczęściej w wieku 30-34 lata, pozostałe Małopolanki w wieku 25-29 lat.

- To typowe zróżnicowanie między środowiskiem wielkomiejskim a małomiasteczkowym czy wiejskim, w którym najwolniej zmienia się system wartości i najwolniej przyjmowane są nowe zachowania, np. związki nieformalne - tłumaczy prof. Kurkiewicz. - Trudno powiedzieć, kiedy w całej Małopolsce średni wiek kobiet rodzących zbliży się do tego w Krakowie. Z pewnością będzie to następować. Wielu mieszkańców południowych małopolskich powiatów wyjeżdża do pracy do dużych miast, m.in. w Anglii, gdzie nie tylko zarabia pieniądze, ale też przejmuje wzorce zachowań - dodaje.