Archi-Szopa dla Fontanny Kryształ na Rynku Głównym

Po raz dziesiąty wybraliśmy najgorszy obiekt architektoniczny roku. Po raz pierwszy jednak finał Archi-Szopy odbył się w Gazeta Cafe. Laureatem, godnym jubileuszowej edycji plebiscytu, została fontanna Kryształ na Rynku Głównym

- Architektura to zarazem dzieło artystyczne i świadectwo rzemiosła. Problem, z jakim mamy tu do czynienia, to niepełnosprawność rzemieślników - komentował Mikołaj Kornecki, architekt, przewodniczący Obywatelskiego Komitetu Ratowania Krakowa.

Wtórował mu historyk sztuki Krzysztof Jakubowski, który nazwał nową fontannę na Rynku Głównym "wrzodem między uświęconymi historycznie symbolami miasta - bazyliką Mariacką i Sukiennicami". - Ten Luwr dla ubogich to kolejny dowód ustawicznego zaśmiecania przestrzeni publicznej, kształtowanej według przaśnych wzorców - oburzał się Paweł Szewczyk, mieszkaniec Cichego Kącika, miłośnik architektury.

Wybór laureata nie obył się jednak bez burzliwej dyskusji. I do samego jej końca nie było jasne, któremu z pięciu nominowanych obiektów przypadnie niechlubny laur. Przez dłuższy czas łeb w łeb szli: fontanna Kryształ, hotele przy ul. Pawiej oraz plaża nad Wisłą. Dopiero na finiszu dwoma głosami konkurentów wyprzedził wodotrysk.

Jednym ze wskazań, które przesądziły o jego zwycięstwie, okazał się głos internautów. I choć liczony jako jeden, to - trzeba dodać - poprzedzony burzliwą debatą i głosowaniem internetowym, w którym większości (744 na 1400 głosujących) uznała, że fontanna jest największym skandalem architektonicznym mijającego roku.

Wiele uwagi poświęcono też placowi Szczepańskiemu, który nieoczekiwanie zyskał spore grono obrońców. Wśród nich znaleźli się m.in. historyk architektury Zbigniew Beiersdorf oraz architekt Krzysztof Bień. Obaj uznali, że to przykład umiejętnej i subtelnej aranżacji przestrzeni, poza niepasującą do całości fontanną. - Chcę bronić człowieka w przestrzeni, dlatego plac Szczepański uważam za gigantyczne rozczarowanie - ripostował psycholog społeczny prof. Zbigniew Nęcki.

Część uczestników 10. finału Archi-Szopy stwierdziła również, że wielkim nieobecnym są podziemia Rynku. Nie brakowało głosów, że to zdecydowanie największa szkoda wyrządzona Krakowowi. „Moim zdaniem to bezkonkurencyjny kandydat do »Archi-Szopy wszech czasów «. Jeśli każdy gniot architektoniczny po jakimś czasie zniknie (nic nie jest wieczne), to zniszczenie na wielkiej przestrzeni warstw archeologicznych, jako niezastąpionego źródła historycznego, jest zjawiskiem trwałym i nieodwracalnym” - napisał, nieobecny na głosowaniu Bogusław Krasnowolski, przewodniczący Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa.

Uczestnicy 10. finału nie szczędzili też krytyki pod adresem plaży nad Wisłą. - To estetyczny szwindel, szkodliwy społecznie. Choć, niestety, pewnych zjawisk społecznych, jak uciążliwość pewnych inwestycji dla życie mieszkańców, nie jesteśmy w stanie wyeliminować, to na pewno możemy je napiętnować - stwierdziła architekt Monika Bogdanowska reprezentująca Stowarzyszenie "Archi-Szopa", współorganizatora plebiscytu.

Jak głosowali nasi jurorzy

Zbigniew Beiersdorf - Hotele, Krzysztof Bień - Plaża, Monika Bogdanowska - Plaża, Andrzej Jajszczyk - Hotele, Krzysztof Jakubowski - Fontanna, Andrzej Madej - Plaża, Konrad Myślik - Hotele, Zbigniew Nęcki - pl. Szczepański, Mikołaj Kornecki - Plaża, Bogusław Krasnowolski - Hotele, Jerzy Lewiński - Fontanna, Paweł Strzelczyk - Fontanna, Andrzej Zaręba - Fontanna, Kacper Kępiński - plac Szczepański.