Jak chronić własność intelektualną w dobie internetu

Rozwój handlu w internecie, udostępnianie w nim coraz większej ilości treści objętych prawami autorskimi i pojawienie się bardzo wysublimowanych podróbek oryginalnych towarów - to wyzwania dla europejskich instytucji, stojących na straży własności intelektualnej.

W Krakowie rozpoczęło się w środę Międzynarodowe Sympozjum "Własność przemysłowa w innowacyjnej gospodarce. Priorytety ochrony własności intelektualnej". Przez trzy dni eksperci dyskutować będą m.in. o rozwoju innowacyjności w Europie, finansowaniu badań, priorytetach w ochronie własności intelektualnej i o skutecznym zwalczaniu piractwa.

Jak mówił na konferencji prasowej wiceminister finansów Jacek Kapica, w 2010 r. w Polsce zatrzymano prawie 3,5 mln podróbek oryginalnych towarów o wartości blisko 0,5 mld zł. - Globalizacja powoduje, że świat się otwiera. Każdy może zamówić nawet na drugim końcu świata małe ilości towarów. Łatwo jest zidentyfikować kontener z podrobionymi butami, a dużo trudniej znaleźć wśród kilku tysięcy paczek jedną przesyłkę lotniczą - mówił Kapica. Dodał, że zmiana rozporządzeń europejskich ma zwiększyć możliwości egzekucji przepisów prawa w przypadku przesyłek pocztowych i umożliwić reakcje na bardziej wyrafinowane podróbki, czyli towary "look like" - podobne do oryginalnych.

- Jak pokazują badania, z jednej strony blisko 70 proc. Polaków przyznaje, że istotna jest skuteczna ochrona własności intelektualnej i należy się ona twórcom, wynalazcom i artystom. Z drugiej blisko połowa badanych łagodnie ocenia swoją praktykę nieuprawnionego korzystania z przedmiotów prawa autorskiego - programów software'owych, muzyki i filmów - mówił Bartłomiej Witucki, koordynator Business Software Alliance w Polsce. - 54 proc. oprogramowania komputerowego używanego w Polsce w 2010 r. było nielegalnego pochodzenia, średnia w UE to 35 proc. Wciąż wiele jest do zrobienia w dziedzinie edukacji o ochronie własności intelektualnej - dodał Witucki.

Prezes Europejskiego Urzędu Patentowego Benoit Battistelli mówił, że w Europie mamy dobry system patentowy, choć nie jest on wystarczająco dobrze znany. W 2010 r. do Europejskiego Urzędu wpłynęło 245 tys. zgłoszeń, a przyznano 16 tys. patentów. - Należy stworzyć jednolity patent stosowany przez wszystkie państwa członkowskie i doprowadzić do powstania Europejskiego Sądu ds. Patentów - mówił Battistelli. - W USA będą podejmowane istotne decyzje związane z modernizacją amerykańskiego systemu patentowego. Europa nie może pozostać na uboczu, musimy usprawnić własny system patentowy - dodał.

Jak zauważył dyrektor generalny Światowej Organizacji Własności Intelektualnej Francis Gurry, w ciągu najbliższych 40 lat gazety "przejdą do internetu". - W miarę poszerzania prędkości transferu danych, a co za tym idzie poszerzania treści, które znajdą się w internecie, jednym z centralnych zadań będzie stworzenie mechanizmu wynagradzania tych, którzy tworzą tą treść - uważa Gurry. - Jeżeli poprosimy kogoś z ulicy, by wszedł do sklepu i ukradł pamięć USB, większość odpowie: nie. Jeśli tej samej osobie damy pamięć z 10 tysiącami piosenek i powiemy: możesz z nich korzystać, przypuszczalnie nie będzie się ona wahać. Musimy zwiększyć w społeczeństwie świadomości konieczności ochrony własności intelektualnej - mówił Gurry.

- Jeżeli chcemy, żeby gospodarka polska była gospodarką konkurencyjną, musimy mieć gwarancje, że indywidualne kreatywne działania będą chronione prawem. To kwestia poczucia bezpieczeństwa i wiarygodności gospodarki i obywateli -podkreślił sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta Olgierd Dziekoński.

- Jak dowodzą badania, najlepiej byłoby, gdyby rozwiązanie o charakterze technicznym mogło być chronione jako wzór użytkowy, a jednocześnie w dwóch dodatkowych kategoriach jako znak towarowy i w zakresie wzornictwa przemysłowego - mówiła prezes Urzędu Patentowego RP Alicja Adamczak. Tymczasem z tak kompleksowej formy ochrony korzysta ok. 2-3 proc. podmiotów zgłaszających się w Polsce po ochronę praw własności intelektualnej.

Międzynarodowe Sympozjum "Własność przemysłowa w innowacyjnej gospodarce. Priorytety ochrony własności intelektualnej" zostało zorganizowane po raz siódmy z inicjatywy Urzędu Patentowego RP we współpracy ze Światową Organizacją Własności Intelektualnej i Europejskim Urzędem Patentowym. Spotkanie odbywa się w ramach polskiej prezydencji, pod honorowym patronatem przewodniczącego Parlamentu Europejskiego Jerzego Buzka.