Uczelnia kościelna także dla niewierzących

Laicyzacja to żywioł, którego nie da się zatrzymać. Nie znaczy to jednak, że mamy się poddawać. Równolegle z procesami sekularyzacji rosną w ludziach potrzeby duchowe. Nie da się ich w pełni stłumić - mówi ks. prof. Władysław Zuziak, rektor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.

Małgorzata Skowrońska: Uczelnie prywatne zaciskają pasa, bo mają coraz mniej studentów. Zapowiada się kryzysowy czas dla wszystkich wyższych szkół. Uniwersytet Papieski też już go odczuwa? 

Ks. prof. Władysław Zuziak, rektor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie: Wolny rynek też już nas dotyczy. Łatwo nie jest, a może być jeszcze trudniej. Dostrzegamy nadchodzący niż demograficzny. Radą jest poszukiwanie środków w różnych źródłach. Między innymi w Unii Europejskiej. UPJPII występuje na przykład o fundusze z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Taki to już czas, że wszystkie uczelnie muszą się starać bardziej niż do tej pory. Dlatego nasi pracownicy jeżdżą do szkół średnich i promują uczelnię, opowiadają o tym, jaka jest jej misja, czego się można u nas nauczyć. Póki co ta strategia wydaje się słuszna, bo liczba studentów wzrasta. W tej chwili kształcimy 3600 młodych ludzi.

Mówi się, że uczelnie humanistyczne kształcą bezrobotnych. Co po studiach robią absolwenci uczelni kościelnej?

- Kształciliśmy kadrę katechetów. Teraz jest na to mniejsze zapotrzebowanie. Otwieramy za to nowe kierunki związane z naukami o rodzinie i pracą socjalną. W tym roku uruchomiliśmy Uniwersytet Trzeciego Wieku i studia podyplomowe z duszpasterstwa służby zdrowia i pomocy społecznej.

Kościół jako instytucja od dawna nie miał tak złego PR. Na antyklerykalizmie partia Palikota ugrała miejsce w Sejmie. Do tego trzeba dodać procesy sekularyzacyjne, które przez Europę Zachodnią już się przetoczyły, a u nas też są odczuwalne. Czy w takich warunkach uczelnia kościelna przetrwa?

- Laicyzacja to żywioł, którego nie da się zatrzymać. Nie znaczy to jednak, że mamy się poddawać. Równolegle z procesami sekularyzacji rosną w ludziach potrzeby duchowe. Nie da się ich w pełni stłumić. Jesteśmy uczelnią papieską, która kształci swoich studentów według powszechnie przyjętych standardów prawodawstwa państwowego i kościelnego. Ktoś, kto kończy u nas studia, jest przygotowany do podjęcia pracy tak jak absolwent każdej świeckiej uczelni. Oczywiście jego wiedza, zwłaszcza w naukach humanistycznych, oparta jest na chrześcijańskiej wizji człowieka. Dla nas, jako uczelni kościelnej, jest to bardzo ważny element kształcenia. Patron, czyli Jan Paweł II, zobowiązuje. Chcemy wpisywać się w jego wizje Kościoła dialogu. Świetnie tę misję realizował ks. prof. Józef Tischner.

Jan Paweł II i ks. Tischner nie bali się dialogu z ateistami, agnostykami i wyznawcami innych religii...

- My też się nie boimy. Bp Pieronek, były rektor uniwersytetu, odpowiadając kiedyś na pytanie, czy studentem uczelni może być niewierzący, odpowiedział, że nie widzi problemu. Ja też nie widzę.

Studiują na UPJPII niewierzący?

- Pojawiają się studenci, którzy deklarują się jako niewierzący. Nie są oni zagrożeniem dla tych, którzy wierzą i praktykują, a dialog z nimi może służyć wierzącym studentom jako inspiracja do pogłębiania wiary. I odwrotnie: niewierzącym taki dialog może służyć do przemyślenia własnych poglądów. W chrześcijańskiej wizji człowieka jest miejsce dla każdego, co przecież wielokrotnie podkreślał Jan Paweł II. Nie zamykamy się w getcie, znajdujemy punkty styczne z niewierzącymi, bo przecież po opuszczeniu murów uczelni nasi absolwenci będą musieli umieć się komunikować także z niekatolikami. Podstawą tej komunikacji i współpracy pozostają uniwersalne wartości ogólnoludzkie inspirowane przez chrześcijaństwo. Oczywiście trudno mi sobie wyobrazić studiowanie np. teologii bez elementu wiary w prawdy objawione, ale większość kierunków naszego uniwersytetu przygotowuje młodzież do pracy w różnych instytucjach.