Kraków będzie portem z dostępem do trzech mórz?

Kraków może stać się ważnym portem rzecznym w Europie. Jeśli powstanie kanał łączący Odrę z Wisłą, to stolica Małopolski zyska spławne połączenie wodne nie tylko ze Śląskiem, ale też z trzema morzami: Bałtykiem, Morzem Czarnym i Morzem Północnym.

W Ministerstwie Infrastruktury trwają konsultacje na temat powszechnego przywrócenia w Polsce transportu rzecznego. Takie inwestycje wspiera Bruksela. Komisja Europejska opracowała specjalny program, który ma na celu zmniejszenie natężenia ruchu na drogach oraz negatywnego wpływu transportu towarowego na środowisko. Wspiera więc rozwój kolejnictwa, transport morski i tworzenie śródlądowych dróg wodnych.

- I tu pojawia się ogromna szansa na rozwój transportu rzecznego w Polsce - mówi Zbigniew Garbień, prezes Związku Polskich Armatorów Śródlądowych, który został zaproszony przez Ministerstwo Infrastruktury do konsultacji na ten temat.

Od września rządy Polski i Czech rozmawiają o budowie kanału, który połączyłby dorzecza Odry i Dunaju przy udziale Słowacji, a także Łaby. - Strona czeska oficjalnie przedstawiła propozycję rozwoju połączeń wodnych śródlądowych w kontekście polityki transportowej Unii Europejskiej - informuje "Gazetę" Piotr Pastuszak z biura informacji i promocji MI.

- Kolejnym etapem łączenia polskich rzek z europejską siecią transportu śródlądowego byłaby budowa kanału pomiędzy Odrą i Wisłą - podaje prezes Garbień.

Plany takiego kanału - zwanego Śląskim - są już gotowe. Ostatnie powstały pod koniec lat 70., ale o tej drodze wodnej myślano już za czasów zaborów. Kanał miałby biec od Wisły w rejonie Oświęcimia do portu rzecznego na Odrze w Koźlu. Jego planowana długość to ok. 95 km, a koszt budowy kilometra trasy szacuje się na ok. 8 mln euro, włączając w to powstanie śluz i innych budowli hydrotechnicznych.

- Górna Wisła przez połączenie z Odrą stanowiłaby ważny element europejskiego systemu dróg wodnych. Cennej przyrodniczo Wisły nie warto w całości kanalizować, by uczynić z niej drogę rzeczną. Wystarczy połączyć Małopolskę przez Kanał Śląski z Odrą i dalej z morzem w jedną stronę a Dunajem i Łabą w drugą. Realizacja projektu budowy kanału stworzyłaby także możliwość wybudowania w śląskich i małopolskich miastach portów rzecznych, które jako centra logistyczne byłyby ważnymi elementami transeuropejskiego korytarza transportowego północ-południe - tłumaczy Zbigniew Siedlarz, koordynator Stowarzyszenia ds. Promocji i Rewitalizacji Wiślanego Szlaku Żeglownego.

- I w ten sposób Kraków stałby się ważnym portem rzecznym w Europie - dodaje Zbigniew Garbień.

Związek Polskich Armatorów Śródlądowych zwrócił się już do sejmiku Małopolski o wsparcie takiego projektu.

"Żegluga śródlądowa jest najbardziej przyjazną środowisku, najoszczędniejszą z punktu widzenia zużycia paliwa, emitującą najmniej hałasu i najbezpieczniejszą gałęzią transportu, szczególnie towarów masowych, jak węgiel, kruszywa i inne. (...) Analizy ekonomiczne wykazują, że wykorzystując statki i zestawy pchane żeglugi śródlądowej, przy istniejących obecnie warunkach technicznych drogi wodnej górnej Wisły, przy trwającym 270 dni w roku sezonie żeglugowym, istnieją potencjalne możliwości zastąpienia 50 procent przewożonych obecnie głównie samochodami towarów masowych żeglugą śródlądową" - napisali eksperci ZPAŚ do sejmiku Małopolski.

- Chcemy podjąć ten temat. Zwołanie nadzwyczajnej sesji, na której mamy zająć się sprawami transportu w województwie, w tym transportu rzecznego, zaplanowano na wiosnę. To ma być wielka debata z udziałem małopolskich posłów i senatorów, marszałków sąsiadujących z nami województw, włodarzy subregionów Małopolski, na czele z prezydentem Krakowa, przedstawicieli Ministerstwa Infrastruktury, Zarządu Gospodarki Wodnej, PKP i GDDKiA - wylicza Kazimierz Czekaj, radny PO i szef sejmikowej komisji budżetu, autor wniosku o zwołanie nadzwyczajnej sesji sejmiku. - Jest nad czym zastanawiać się, bo Kraków może zyskać spławne połączenie wodne z trzema morzami: Bałtykiem przez Odrę, Morzem Czarnym przez Dunaj i Morzem Północnym przez Łabę - dodaje.