Kradzież w Auschwitz. Nikt się nie spodziewał

Czy zabezpieczenie Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau przed złodziejami było wystarczające? - pytamy dyrekcję Muzeum i policję.

Nie spodziewaliśmy się tak podłego czynu

Rozmowa z Jarosławem Mensfeltem, rzecznikiem Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau

Bartłomiej Kuraś: Nie ma nagrania z kradzieży napisu "Arbeit macht frei", bo kamera muzealnego monitoringu przy bramie dawnego obozu koncentracyjnego nie nagrywa obrazu. A zdjęcia z innych kamer przemysłowych są niewyraźne, bo teren obozu, przez który złodzieje przeciągnęli tablicę, jest słabo oświetlony. Niczego podejrzanego nie zauważyli także strażnicy. Nie sądzi Pan, że teren Muzeum, będącego dla całego świata symbolem zbrodni nazistowskich, nie jest wystarczająco zabezpieczony?

Jarosław Mensfelt: Wydaje mi się, że tej podłej kradzieży dokonano z rozmysłem i dokładnym planem, by umyślnie sprofanować miejsce będące symbolem Holocaustu. To nie było przypadkowe chuligańskie zdarzenie. Więc gdybyśmy nawet mieli dwa tysiące kamer i dziesiątki strażników, to ci przestępcy i tak by planowali wyniesienie tablicy. Trudno wyeliminować takie zjawisko. Kradzieże zdarzają się w dużo lepiej strzeżonych miejscach, na przykład w galeriach.

Jednak w tym przypadku można sądzić, że słabe zabezpieczenia ułatwiły dokonanie kradzieży.

- Nie spodziewaliśmy się, że ktoś może dopuścić się takiego nikczemnego czynu. To się po prostu nie mieści w głowie. Jednak ze względu na dobro śledztwa, które prowadzi policja, nie chcę ujawniać szczegółów dotyczących ochrony Muzeum: systemu monitorowania i pracy strażników.

Wcześniej nie zdarzały się żadne przestępstwa na terenie Muzeum? Akty wandalizmu, kradzieże?

- Sporadycznie pojawiają napisy lub malunki na betonowym ogrodzeniu dawnego obozu zagłady. Jednak zdarza się to bardzo rzadko, jeśli wziąć pod uwagę tłumy odwiedzające to miejsce. Kilka lat temu skradziono skarbonę, do której można wrzucać datki na funkcjonowanie Muzeum, ale był to zwykły rabunek o podłożu finansowym, nie można go porównywać z szokującą kradzieżą symbolicznego napisu "Arbeit macht frei". Po tamtym zdarzeniu wzmocniliśmy monitoring w rejonie umieszczenia skarbony.

Władze Muzeum wyciągną i teraz wnioski z kradzieży historycznej tablicy?

- Zdrowy rozsądek nakazuje, by z tego wydarzenia wyciągnąć wnioski. Z pewnością będą podejmowane odpowiednie kroki, ale jest zbyt wcześnie na analizę zdarzenia, bo nie znamy jeszcze wszystkich okoliczności tego haniebnego czynu.

Kamery służyły turystom

Rozmowa z młodszym inspektorem Dariuszem Nowakiem, rzecznikiem małopolskiej policji

Dominika Maciejasz: Co po całym dniu pracy wiecie o złodziejach?

Dariusz Nowak: Musieli być profesjonalistami. Wygląda na to, że akcja była precyzyjnie przygotowana. Złodzieje wiedzieli, że nie uchwyci ich kamera zamontowana przy bramie. Mieli narzędzia, żeby tablicę odkręcić. Znali plan obozu, wiedzieli, że w betonowym murze jest wyrwa załatana siatką. Nasz pies podjął trop, który zaprowadził go do tej dziury. Po wyjściu na ulicę ślad się urwał. Prawdopodobnie tam czekał już na nich kierowca w podstawionym samochodzie.

Samochodu nie udało się Wam zatrzymać.

- Informacja dotarła do nas pięćdziesiąt minut po odkryciu kradzieży. Pracownicy ochrony podczas obchodu o 3 rano nie zauważyli niczego niepokojącego. Kolejny obchód miał miejsce dwie godziny później. Wtedy zauważono znikniecie napisu. Tyle że strażnicy najpierw szukali go na własną rękę. Nas zawiadomili dopiero o 5.50. Od kradzieży mogło minąć dużo czasu, a złodzieje już dawno odjechali z łupem.

Czterech strażników, monitoring, a po sprawcach ani śladu...

- Przy bramie nie ma monitoringu wizyjnego. Są kamery, ale one służą głównie turystom do oglądania obrazu on-line na stronie internetowej Muzeum w Auschwitz, bo to kamery podglądowe, a nie rejestrujące. Monitoring jest dopiero na terenie obozu. Dlatego sam moment kradzieży nie został uwieczniony. Przesłuchanie strażników, niestety, nic nie wniosło do śledztwa. Było ciemno, padał śnieg, twierdzą, że nic nie widzieli i nikogo nie słyszeli.