Choć stopień rozwoju infrastruktury rowerowej w Krakowie wciąż pozostawia wiele do życzenia, a wiele rejonów miasta (Ruczaj, Nowa Huta) nie jest skomunikowanych z centrum, to ostatnie półtora roku można podsumować jako czas obfitujący w nowe inwestycje.
Rowerowe arterie w fazie wzrostu
W styczniu 2008 roku pod estakadą na rondzie Mogilskim powstała sieć ścieżek rowerowych o łącznej długości ponad 1700 metrów. - To jedno z najnowocześniejszych rozwiązań w Polsce - podkreśla Marcin Hyła, z sieci "Miasta dla rowerów". Bezpieczne, bo zmniejszono do minimum ryzyko kolizji rowerzystów i pieszych. Wygodne, bo na rowerowe pasaże można dostać się praktycznie ze wszystkich stron, a z ronda dwukierunkową ścieżką możemy dojechać na pobliskie rondo Grzegórzeckie. Kolejne nowoczesne rozwiązanie powstało na ul. Starowiślnej. Identyczne znajdziemy na ul. Damrak, jednej z głównych ulic w Amsterdamie. Po remoncie na ul. Starowiślnej, między Pocztą Główną a ul. Dietla, powstaje tzw. kontrapas, czyli jednokierunkowy pas do ruchu pod prąd. Takie rozwiązanie jest znane krakowskim rowerzystom z ul. Kopernika, ale tutaj po raz pierwszy zastosowano kontrapas na jezdni z torowiskiem tramwajowym. Choć początkowo wiele osób ma problemy z prawidłową jazdą po nowym kontrapasie, to docelowo rozwiązuje on problemy rowerzystów jadących z Kazimierza w kierunku centrum, którzy wcześniej byli zmuszani do slalomu między torowiskami i samochodami na ul. Wielopole. W maju powstaje brakujący fragment (między ulicami Praską i Do Groty) ścieżki rowerowej wzdłuż ul. Tynieckiej. To najpopularniejsza i najbardziej malownicza trasa w Krakowie. Rowerzyści nazywali to miejsce "brakującym ogniwem" i od lat apelowali o dokończenie ścieżki, bo wcześniej musieli w tym miejscu zjeżdżać z wału wiślanego na ruchliwą jezdnię. Niedawno oddano do użytku nowe ścieżki rowerowe: kontrapas na ul. Smoleńsk i drogę rowerową wzdłuż ul. Warszawskiej. W przygotowaniu jest kilka inwestycji, m.in. ścieżka wzdłuż ul. Mogilskiej.
Wypożyczalnia miejskich rowerów
Kraków jako jedyne miasto w Polsce może się poszczycić nowatorskim, promującym zrównoważony transport rozwiązaniem - bezobsługową wypożyczalnią rowerów. Podobne rozwiązania sprawdziły się w zachodnich metropoliach Paryżu, Kopenhadze czy Barcelonie. W Krakowie system powstał w ramach programu Civitas Caravel i na początek wystartował z 12 stacjami bazowymi i setką rowerów. Pomysł spodobał się krakowianom. W pilotażowym miesiącu (listopad 2008) wypożyczalnia rowerów BikeOne odnotowała 600 rejestracji, 200 użytkowników, średnio 100 wypożyczeń dziennie plus tylko jeden skradziony rower. Stacje bazowe (obecnie jest ich 16) znajdują się głównie w centrum miasta obok galerii handlowych, miejsc przesiadkowych łączących linie tramwajowe z autobusowymi, miejskich placów i muzeów.
Miejsca przyjazne rowerom
W 2008 roku Fundacja Partnerstwo dla Środowiska wprowadziła pilotażowo polską edycję certyfikatu "Przyjazny rowerom".
- Certyfikat Przyjazny Rowerom (Bike Friendly) to krajowy system certyfikacji obiektów turystycznych i innych, promujących zrównoważony transport uwzględniający specyficzne potrzeby rowerzystów i turystów rowerowych - mówi Katarzyna Przygodzka, młodszy specjalista ds. Zielonych Szlaków Greenways z Fundacji Partnerstwo dla Środowiska.
Polska edycja certyfikatu została wypracowana w oparciu o doświadczenia czeskiej Fundacji Partnerstwo dla Środowiska - Nadace Partnerstvi, gdzie do 2006 roku certyfikat pod nazwą Cyklisté v~táni (zob. www.cyklistevitani.cz) otrzymało ponad 700 obiektów. Podobne wyróżnienie nadawane jest w innych krajach europejskich, m.in. w Niemczech, Austrii, Szwajcarii, Danii czy Chorwacji.
- Najważniejszym celem Certyfikatu Przyjazny Rowerom jest długoterminowe polepszenie usług i infrastruktury dla rowerzystów oraz turystów poruszających się na rowerze w Polsce, ale także wspieranie i rozwój zrównoważonych form turystyki, poprawa warunków do rozwoju nowych, innowacyjnych produktów turystycznych oraz kreowanie partnerstwa sektora publicznego i prywatnego - wyjaśnia Przygodzka.
Pro - rowerowe hotele, sklepy, restauracje
Certyfikat przyznawany jest w czterech kategoriach: obiekty noclegowe, punkty gastronomiczne, kempingi i pola namiotowe, atrakcje turystyczne oraz inne obiekty promujące zrównoważony transport (mogą to być instytucje oraz obiekty handlowe i usługowe). Dla każdej z kategorii opracowano osobne kryteria. Instytucje, które otrzymają Certyfikat otrzymują ekologiczny znak jakości, a informacje na ich temat trafią do map i przewodników turystycznych.
- W najbliższym czasie planujemy wydanie map Szlaku Kraków - Morawy - Wiedeń oraz Szlaku Bursztynowego, na których zaznaczone będą obiekty Przyjazne Rowerom zlokalizowane wzdłuż tych szlaków - mówi Katarzyna Przygodzka. W przebudowie jest również strona www.przyjaznyrowerom.pl. - Wkrótce trafi do niej m.in. baza teleadresowa obiektów, które posiadają Certyfikat Przyjazny Rowerom, podzielona wg kategorii, wraz z linkami do ich stron domowych oraz interaktywna mapa pokazująca rozmieszczenie miejsc posiadających Certyfikat w całej Polsce - dodaje Przygodzka.
Obiekty przyjazne rowerom mogą liczyć na promocję na różnego rodzaju eventach i wydarzeniach w Krakowie, Małopolsce i w całej Polsce, takich jak np. Festyn Smaki Zielonych Szlaków czy Dni Partnerstwa Lokalnego. Pierwsze certyfikaty dla obiektów przyjaznych rowerzystom otrzymały trzy sklepy IKEA - w tym jeden z Krakowa. Sklep posiada parking dla rowerów, skrzynkę z narzędziami do prostej naprawy roweru, zestaw pierwszej pomocy oraz informację dla rowerzystów (m.in. przydatne telefony, rozkład jazdy komunikacji publicznej). IKEA otrzymała wyróżnienie również za promowanie zrównoważonego transportu i ochronę środowiska. W trakcie przygotowań do spełnienia wszystkich kryteriów certyfikatu jest Muzeum Narodowe w Krakowie. Inne miejsca, które uzyskały certyfikat to sklep z rowerami Tomar oraz pensjonat i restauracja U pana Cogito.
Nie tylko Kraków
Fundacja Partnerstwo dla Środowiska prowadzi projekt "Przyjazny Rowerom - bezpieczne przystanie dla rowerzystów w Małopolsce" finansowany z środków województwa małopolskiego w ramach Małopolski Gościnnej.
- W ramach tego projektu mieliśmy za zadanie wytypować dziewięć atrakcji turystycznych w Małopolsce. Potem wybrane przez nas miejsca otrzymały środki na dostosowanie obiektów do wymogów certyfikatu "Przyjazny Rowerom"czyli postawienie stojaków rowerowych, wyposażenie w apteczki czy skrzynki z narzędziami do prostych napraw - mówi Jan Szpil, koordynator projektu z Fundacji Partnerstwo dla Środowiska.
Miejsca, które otrzymały dofinansowanie to Opactwo Benedyktynów w Tyńcu, renesansowy zamek w Suchej Beskidzkiej, Nadwiślański Park Etnograficzny w Wygiełzowie, kopalnia soli w Bochni, drewniany Kościół w Dębnie - UNESCO, Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej, Pijalnia Wód w Piwnicznej, skansen Taboru Kolejowego w Chabówce i Oddział Muzeum Tarnowskiego w Zalipiu - "malowana wieś".
W ramach projektu wszystkie miejsca do końca listopada otrzymają certyfikat "Przyjazny Rowerom" W przyszłym roku najprawdopodobniej odbędzie się druga edycja projektu.
