List otwarty został opublikowany w Facebooku w środę nad ranem. W ciągu 24 godzin wirtualnie poparło go ponad 300 osób. List trafił też do skrzynek mailowych krakowskich radnych. Inicjatorzy protestu to Projekt Miejski - powstała niedawno w Krakowie nieformalna grupa, w skład której wchodzą przedstawiciele Małopolskiego Instytutu Kultury, Krytyki Politycznej oraz dwóch fundacji: Splot i Wschód Sztuki.
- Kraków bardzo często postrzegany jest jako miasto pomników, tablic pamiątkowych, a nie miasto żywych ludzi. Nie mamy tylu placów i tak szerokich ulic jak Warszawa, dlatego do kwestii stawiania nowych znaków pamięci powinno podchodzić się szczególnie delikatnie - podkreśla Sebastian Liszka, autor listu. - Projekt pomnika Kuklińskiego tak bardzo nam się nie spodobał, że postanowiliśmy działać. Chodzi nie tylko o estetykę, ale też sposób, w jaki zapadają decyzje o stawianiu monumentów w przestrzeni publicznej. Teraz jest tak - co pokazują różne przykłady z ostatnich lat - że nieliczne grupy nacisku, które trudno czasami wskazać, startują z pomysłami skutkującymi zaśmieceniem miasta i wiążą się z potwornymi skandalami.
Inicjatorzy protestu apelują o publiczną debatę i wypracowanie modelu działania przy następnych realizacjach, ale mają też pomysł, co mogłoby zastąpić pomnik Kuklińskiego. Chcą, by na placu Centralnym stanął obiekt upamiętniający "Solidarność".
- Chcemy, by był to uniwersalny znak kojarzony wszędzie, a z drugiej strony coś, co wyrosło właśnie w tym miejscu, trochę w poprzek idei społeczeństwa komunistycznego, jak planowali to architekci Nowej Huty. Marzy nam się, by ten pomysł stał się wspólnym mianownikiem działania wszystkich, którzy teraz stoją po różnych stronach barykady. To mogłaby być cenna lekcja samorządności - dodaje Liszka.
List otwarty to nie koniec działań Projektu Miejskiego w sprawie pomnika Kuklińskiego. - Myślimy o happeningu, ale na razie nie chcę zdradzać szczegółów - mówi Liszka.
Pomysłodawcy budowy pomnika nie poddają się, choć w tym tygodniu wycofali projekt uchwały w tej sprawie z obrad rady miasta. - Radni złożyli kilka wykluczających się poprawek. Z rozmów z kolegami wnioskuję, że uda nam się uzyskać kompromis zarówno w sprawie lokalizacji, jak i konkursu. Potrzebujemy też czasu, by ostudzić emocje. Dzięki temu projekt nie zostanie pogrzebany - twierdzi radny PiS-u Jan Franczyk, który jest również członkiem Stowarzyszenia im. płk. Ryszarda Kuklińskiego.
Zdaniem Franczyka pojawiła się szansa, by konkurs na pomnik Kuklińskiego zorganizować niewielkim kosztem, ok. 50-100 tys. zł. W jury jedną trzecią mieliby stanowić członkowie stowarzyszenia. - Z tego co wiem, prezes Henryk Pach też widzi możliwość kompromisu - dodaje Franczyk.
A co sądzi o internetowym proteście na Facebooku? - Na pewno nie będziemy stawiać tego pomnika wbrew woli mieszkańców. Chcemy z nimi rozmawiać, nie przewidujemy wariantu siłowego. Zamierzamy też dotrzeć do młodych ludzi w internecie, bo budowanie wśród nich świadomości historycznej jest szczególnie ważne - uważa Franczyk i jest przekonany, że sporo zamieszania wokół pomnika bierze się z inspiracji ludzi, którzy byli związani z poprzednim systemem.
Na sesję rady miasta pomysł pomnika Kuklińskiego powróci za dwa tygodnie lub za miesiąc.
Źródło: Gazeta Wyborcza Kraków
