Podgórze odkrywane na nowo

Podgórze to dawne XVIII-wieczne miasto, połączone w czasie I wojny światowej z Krakowem i będące odtąd jego XXII dzielnicą (w dawnym podziale administracyjnym). Obecnie stanowi trzon dzielnicy XIII, której rada i zarząd mieszczą się w historycznym budynku magistratu.

Podgórze było w średniowieczu siedliszczem (terenem zamieszkałym, ale bez aktu lokacyjnego) pomiędzy wsiami Czyżowa Wola (okolice dzisiejszego ronda Matecznego) i Zabłocie - razem z nimi stanowiło własność miasta Kazimierz. Należało do kazimierskiej parafii św. Jakuba. Nazwę Podgórze zapisywano różnie. W zachowanych w Archiwum Bożego Ciała księgach parafialnych z przełomu XVI i XVII w. występuje jako Pod Górze, Podgorze extra Civitatem, Sub Monte Sancti Benedicti.

Po I rozbiorze Polski w 1772 r. ziemie na prawym brzegu Wisły (przejściowo też - do 1776 r. - Kazimierz) znalazły się pod panowaniem austriackim, a rzeka do III rozbioru w 1795 r. (a także później - w latach 1815-1846) stanowiła granicę państwową. W takiej to politycznej konfiguracji cesarz Austrii Józef II dnia 26 lutego 1784 r. nadał Podgórzu prawa wolnego królewskiego miasta. Istniało ono odtąd jako odrębny ośrodek miejski (przejściowo - w latach 1909-1915 - było włączone do Krakowa). W latach 70. XIX w. rozpoczął się gwałtowny, ale harmonijny rozwój Podgórza.

Na przełomie XIX i XX w. było ono głównym ośrodkiem przemysłowym całej aglomeracji. Gdy krakowski prezydent Juliusz Leo zrealizował w latach 1909-1910 swoją ideę Wielkiego Krakowa, połączenie obu suwerennych miast było już tylko kwestią czasu. Doszło do tego 4 lipca 1915 r. Powstał wtedy nowy organizm miejski o nazwie Stołeczne Królewskie Miasto Kraków (dotychczasowa oficjalna nazwa Krakowa). Burmistrz Podgórza Franciszek Maryewski został jego wiceprezydentem.

Po II wojnie światowej Podgórze było dzielnicą mocno zaniedbywaną przez krakowskie władze. Dziś stoi u progu swego renesansu i jest przez krakowian odkrywane na nowo.

Początek spaceru: W stronę Rynku Podgórskiego